Standardy ochrony małoletnich

Rozdział 1

Postanowienia ogólne

Fundacja Świętej Jadwigi (KRS 0001251150), zwana dalej „Fundacją”, prowadzi działania z udziałem dzieci i młodzieży: zajęcia i warsztaty w szkołach w ramach programu FALOCHRON, konsultacje dla młodzieży, programy dla wychowanków pieczy zastępczej oraz zajęcia kulturalne i edukacyjne. Niniejsze Standardy wprowadza się na podstawie art. 22b i 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Naczelną zasadą wszystkich działań Fundacji jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Każdy członek personelu traktuje dziecko z szacunkiem, uwzględnia jego potrzeby i nie stosuje wobec niego przemocy w żadnej formie.

Objaśnienia pojęć: dziecko (małoletni) — osoba, która nie ukończyła 18 lat; personel — członkowie organów Fundacji, pracownicy, współpracownicy, trenerzy, wolontariusze i stażyści, bez względu na formę zatrudnienia; opiekun — rodzic lub inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka; krzywdzenie — popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka albo zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie, przez jakąkolwiek osobę, także przez inne dziecko.

Standardy uwzględniają potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: komunikat dostosowujemy do możliwości dziecka, a w razie potrzeby korzystamy z pomocy opiekuna lub specjalisty.

Rozdział 2

Rekrutacja i przygotowanie personelu

Przed dopuszczeniem do pracy lub innej działalności z udziałem dzieci Fundacja:

• sprawdza każdą osobę w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (rejestr z dostępem ograniczonym oraz rejestr państwowy) i przechowuje wydruk wyniku w aktach;
• wymaga przedłożenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy;
• wymaga oświadczenia o państwach zamieszkania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, a w razie potrzeby informacji z rejestrów karnych tych państw (wzór: załącznik nr 1);
• od osób niebędących obywatelami polskimi wymaga informacji z rejestru karnego państwa obywatelstwa.

Każda osoba z personelu przed rozpoczęciem pracy z dziećmi zapoznaje się ze Standardami i potwierdza to pisemnie (załącznik nr 2). Szkolenie personelu ze Standardów, rozpoznawania sygnałów krzywdzenia i procedury interwencji prowadzi koordynatorka ds. ochrony małoletnich. Szkolenie dokumentuje się listą obecności, a jego powtórzenie następuje co najmniej raz na dwa lata lub po każdej zmianie Standardów.

Rozdział 3

Zasady bezpiecznych relacji personel – dziecko

Członek personelu:

• traktuje każde dziecko z szacunkiem i równo, bez względu na pochodzenie, wyznanie, niepełnosprawność, wygląd czy sytuację rodzinną;
• słucha dziecka, wyjaśnia mu w zrozumiały sposób, co się dzieje, i szanuje jego prawo do prywatności;
• pracuje z dziećmi w miejscach jawnych i dostępnych dla innych dorosłych; spotkanie indywidualne (np. konsultacja) odbywa się za wiedzą opiekuna lub szkoły, w pomieszczeniu z możliwością wglądu;
• kontakt fizyczny ogranicza do sytuacji uzasadnionych (pomoc, bezpieczeństwo, ćwiczenie ruchowe za zgodą dziecka) i zawsze reaguje na sprzeciw dziecka;
• kontaktuje się z dzieckiem wyłącznie przez kanały służbowe i za wiedzą opiekuna lub szkoły.

Zachowania niedozwolone. Członkowi personelu zabrania się w szczególności: stosowania przemocy fizycznej, psychicznej i słownej, w tym ośmieszania, zawstydzania i krzyku; dotykania dziecka w sposób, który może zostać uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny; nawiązywania z dzieckiem relacji romantycznych lub seksualnych i składania mu takich propozycji; proponowania dziecku alkoholu, wyrobów tytoniowych ani substancji psychoaktywnych; utrwalania wizerunku dziecka dla celów prywatnych; kontaktowania się z dzieckiem z prywatnych kont i komunikatorów oraz zapraszania go do swojego domu; przyjmowania od dziecka i dawania mu prezentów o wartości wykraczającej poza drobne upominki wręczane jawnie całej grupie; obiecywania dziecku zachowania w tajemnicy informacji o krzywdzeniu.

Rozdział 4

Zasady bezpiecznych relacji między dziećmi

Na zajęciach Fundacji obowiązuje zasada wzajemnego szacunku. Niedozwolone są: przemoc fizyczna, wyśmiewanie, obrażanie, wykluczanie z grupy, rozpowszechnianie plotek, nagrywanie i fotografowanie innych bez ich zgody oraz udostępnianie cudzych wizerunków i wiadomości. Na początku cyklu zajęć grupa ustala wspólne zasady (np. kodeks klasy). Prowadzący reaguje na każde naruszenie tych zasad, rozmawia z dziećmi i w razie potrzeby informuje szkołę i opiekunów.

Rozdział 5

Rozpoznawanie krzywdzenia i procedura interwencji

Każdy członek personelu, który zauważy niepokojące sygnały, otrzyma informację o krzywdzeniu dziecka lub sam je zaobserwuje, ma obowiązek zareagować. Procedura:

1. Zapewnij bezpieczeństwo. Jeśli dziecku zagraża bezpośrednie niebezpieczeństwo, odseparuj je od osoby stwarzającej zagrożenie i wezwij pomoc — 112.
2. Wysłuchaj dziecka. Spokojnie, bez naciskania, bez zadawania pytań sugerujących i bez obiecywania tajemnicy. Powiedz, że dobrze zrobiło, mówiąc o tym, i że to nie jego wina.
3. Niezwłocznie poinformuj koordynatorkę ds. ochrony małoletnich, a gdy zajęcia odbywają się w szkole — także dyrektora szkoły lub pedagoga szkolnego.
4. Sporządź kartę interwencji (załącznik nr 3) tego samego dnia: opis faktów, słowa dziecka, podjęte działania. Nie prowadź własnego „śledztwa”.
5. Zawiadomienia. Koordynatorka, w porozumieniu z Prezesem Zarządu, niezwłocznie: zawiadamia policję lub prokuraturę w razie podejrzenia przestępstwa na szkodę dziecka; zawiadamia sąd opiekuńczy (sąd rodzinny) w razie zagrożenia dobra dziecka, np. zaniedbania; informuje ośrodek pomocy społecznej lub szkołę w celu wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, jeśli zachodzi podejrzenie przemocy domowej (Fundacja nie jest podmiotem uprawnionym do samodzielnego wszczęcia tej procedury).
6. Poinformuj opiekunów dziecka o podjętych działaniach — chyba że to oni są podejrzewani o krzywdzenie; wtedy decyzję o sposobie kontaktu podejmuje się w porozumieniu z policją lub sądem.

Krzywdzenie przez członka personelu skutkuje natychmiastowym odsunięciem tej osoby od pracy z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy oraz zawiadomieniem właściwych organów. Krzywdzenie przez inne dziecko wymaga rozmowy z obojgiem dzieci osobno, poinformowania ich opiekunów i szkoły oraz — gdy czyn wypełnia znamiona czynu karalnego — zawiadomienia sądu rodzinnego lub policji.

Rozdział 6

Osoby odpowiedzialne i przyjmowanie zgłoszeń

Za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających dziecku, koordynację interwencji, składanie zawiadomień oraz udzielanie dziecku wsparcia odpowiada Dorota Burzec, koordynatorka ds. ochrony małoletnich — e-mail: rexhedvigis@gmail.com, tel. 577 527 677. Zgłoszenie może złożyć każda osoba: dziecko, opiekun, nauczyciel, członek personelu lub świadek — osobiście, telefonicznie, mailowo albo przez formularz na tej stronie. W razie nieobecności koordynatorki zgłoszenia przyjmuje Prezes Zarządu Fundacji.

Za przygotowanie personelu do stosowania Standardów, prowadzenie szkoleń i ich dokumentowanie odpowiada koordynatorka ds. ochrony małoletnich.

Rozdział 7

Plan wsparcia dziecka

Po ujawnieniu krzywdzenia koordynatorka, we współpracy z opiekunami (o ile nie są sprawcami), szkołą, psychologiem i — w razie potrzeby — ośrodkiem pomocy społecznej, ustala plan wsparcia dziecka. Plan obejmuje: działania zapewniające dziecku bezpieczeństwo, w tym odseparowanie od osoby krzywdzącej; formy wsparcia psychologicznego oferowane przez Fundację lub inne instytucje (poradnia psychologiczno-pedagogiczna, ośrodek interwencji kryzysowej); oraz sposób dalszego udziału dziecka w zajęciach. Plan przedstawia się opiekunom, a dziecku w zakresie dostosowanym do jego wieku.

Rozdział 8

Bezpieczeństwo w internecie i urządzenia elektroniczne

Fundacja nie udostępnia dzieciom własnej sieci ani urządzeń bez nadzoru. Jeśli w trakcie zajęć dzieci korzystają z urządzeń z dostępem do internetu (własnych lub szkolnych), odbywa się to pod nadzorem prowadzącego i wyłącznie w celach zajęć. Prowadzący dba, by dzieci nie miały dostępu do treści szkodliwych (pornograficznych, drastycznych, propagujących przemoc lub samookaleczenia), a w razie ich ujawnienia przerywa aktywność, rozmawia z dziećmi i informuje szkołę oraz opiekunów.

W materiałach i na zajęciach Fundacja nie pokazuje drastycznych nagrań ani szczegółów aktów przemocy. Uczymy dzieci zasady: niepokojących treści nie przesyłamy dalej, tylko pokazujemy dorosłemu. Ujawnienie treści przedstawiających wykorzystywanie dziecka zgłasza się niezwłocznie policji lub do zespołu Dyżurnet.pl, bez kopiowania i rozpowszechniania tych materiałów.

Rozdział 9

Ochrona wizerunku i danych dziecka

Wizerunek dziecka utrwala się i publikuje wyłącznie za pisemną zgodą opiekuna, a dziecka powyżej 13. roku życia — także za jego zgodą. Bez takiej zgody na zdjęciach z zajęć dzieci nie mogą być rozpoznawalne. Przy publikacji nie podaje się danych, które pozwalają zlokalizować dziecko. Dane osobowe dzieci przetwarza się zgodnie z polityką prywatności Fundacji i wyłącznie w zakresie niezbędnym.

Rozdział 10

Dokumentowanie i przechowywanie informacji

Każde zgłoszenie i interwencję dokumentuje się w karcie interwencji (załącznik nr 3) i odnotowuje w rejestrze interwencji prowadzonym przez koordynatorkę. Dokumenty przechowuje się w sposób zapewniający poufność — w zamykanej szafie lub zaszyfrowanym folderze, z dostępem wyłącznie koordynatorki i Prezesa Zarządu — przez okres niezbędny do realizacji celu i dochodzenia roszczeń, a następnie się je niszczy. Informacje o dziecku udostępnia się wyłącznie organom i instytucjom uprawnionym.

Rozdział 11

Udostępnianie Standardów

Standardy w wersji pełnej i skróconej publikuje się na stronie internetowej Fundacji, wywiesza w miejscach prowadzenia zajęć stacjonarnych oraz przekazuje szkołom i gminom zamawiającym program. Na pierwszych zajęciach cyklu prowadzący omawia z dziećmi wersję skróconą w sposób dostosowany do ich wieku. Opiekunowie mogą w każdej chwili poprosić o wyjaśnienie zasad lub wydruk Standardów.

Rozdział 12

Przegląd i aktualizacja

Koordynatorka ds. ochrony małoletnich co najmniej raz na dwa lata ocenia Standardy pod kątem aktualnych potrzeb i zgodności z przepisami, uwzględniając uwagi personelu, dzieci i opiekunów. Wnioski z oceny dokumentuje się pisemnie. Zmiany Standardów wprowadza Prezes Zarządu, a personel zapoznaje się z nimi przed ich wejściem w życie.

Standardy wchodzą w życie z dniem 12 października 2026 r.